Ο πονόδοντος είναι από τις πιο ενοχλητικές περιπτώσεις πόνου που συχνά μάλιστα “χτυπάει” και σε άλλα σημεία και κάνει την καθημερινότητα αφόρητη. Ακόμη και στιγμιαίοι πόνοι όταν για παράδειγμα πίνουμε κάτι κρύο ή τρώμε κάποιες όξινες τροφές είναι ενοχλητικές και υποβαθμίζουν καθημερινές μας απολαύσεις όπως το φαγητό και το ποτό.

Τι είναι όμως αυτοί οι πόνοι που συχνά παρουσιάζονται χωρίς να υπάρχει κάποια εμφανής αιτία. Ενώ δηλαδή δεν υπάρχει τρύπα, σπάσιμο δοντιού ή έστω πρήξιμο υπάρχει μία υπερβολική ευαισθησία στα δόντια που οδηγεί σε ανεξήγητους πονόδοντους. Ο πόνος όμως αυτός στην πραγματικότητα δεν εμφανίζεται τυχαία. Συνήθως αποτελεί ένδειξη ότι κάτι συμβαίνει στο εσωτερικό του δοντιού ή στους γύρω ιστούς και χρειάζεται προσοχή.

Ευαισθησία δοντιών και φθορά του σμάλτου

Όλα τα παραπάνω μπορούμε να τα συνοψίσουμε σε αυτό που ονομάζουμε ευαισθησία δοντιών. Όταν τρώμε πολλά γλυκά και συχνά ή εστω τροφές με πολλά σάκχαρα, όταν δεν φροντίζουμε τα δόντια μας σε συνδυασμό και με γενετικούς λόγους (υπάρχει γενετική προδιάθεση στην ανάπτυξη τερηδόνας, αλλά δεν είναι καθοριστική από μόνη της) το σμάλτο φθείρεται, τα ούλα υποχωρούν, εκτίθεται το στρώμα της οδοντίνης (ένας ιστός που αποτελείται από ένα ασβεστώδες υλικό και βρίσκεται κάτω από το σμάλτο), επιτρέποντας σε εξωτερικά ερεθίσματα να φτάσουν πιο εύκολα στο νεύρο. Το αποτέλεσμα είναι πόνος ή τσίμπημα κατά την κατανάλωση κρύων, ζεστών ή γλυκών τροφών.

Καθοριστικό ρόλο παίζει το πως φροντίζουμε τα δόντια μας, καθώς το έντονο συστηματικό βούρτσισμα μετά από τα γεύματα μπορεί να προλάβει την αρχή του φαινομένου. Αντίθετα συχνή κατανάλωση όξινων τροφών ή λανθασμένος τρόπος βουρτσίσματος (πχ με πολύ σκληρή βούρτσα και έντονο τρόπο) μπορούν να συντελέσουν αρνητικά. Η χρήση κατάλληλων προϊόντων, όπως μια οδοντόκρεμα για ευαίσθητα δόντια, και η καθοδήγηση από τον οδοντίατρο μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των ενοχλήσεων και στην προστασία των δοντιών.

Η τερηδόνα στο πρώιμο στάδιό της

Η τερηδόνα συχνά δρα σιωπηλά και δεν προκαλεί πάντα έντονο πόνο στο ξεκίνημά της. Τα σημάδια συχνά είναι λίγα και όχι εμφανή αλλά όσο προχωράει μπορεί να προκαλέσει πόνο, κυρίως κατά τη μάσηση ή την κατανάλωση συγκεκριμένων τροφών. Ακόμη κι αν τα δόντια φαίνονται εξωτερικά σε καλή κατάσταση, οι αλλοιώσεις στο σμάλτο που δεν φαίνονται είναι αρκετές να προκαλέσουν τους πρώτους ενοχλητικούς πόνους. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πώς θεραπεύεται η τερηδόνα, ώστε να αντιμετωπιστεί εγκαίρως πριν εξελιχθεί σε πιο σοβαρό πρόβλημα.

Ραγίσματα, παλιά σφραγίσματα και μικροτραυματισμοί

Ένας άλλος λόγος πόνου χωρίς εμφανή αιτία είναι τα μικροραγίσματα στα δόντια ή η φθορά παλαιών σφραγισμάτων. Αυτές οι αλλοιώσεις συχνά δεν φαίνονται με γυμνό μάτι, όμως επιτρέπουν σε βακτήρια ή ερεθίσματα να εισχωρούν στο εσωτερικό του δοντιού. Ο πόνος μπορεί να εμφανίζεται κατά διαστήματα, κάνοντας τη διάγνωση πιο δύσκολη χωρίς οδοντιατρικό έλεγχο.

Τι μπορείς να κάνεις άμεσα

Αν αισθάνεσαι πόνο χωρίς προφανή λόγο, υπάρχουν ορισμένα βασικά βήματα που μπορείς να ακολουθήσεις:

• Διατήρησε σωστή στοματική υγιεινή με ήπιο βούρτσισμα
• Απόφυγε πολύ κρύες, ζεστές ή όξινες τροφές για λίγες ημέρες
• Χρησιμοποίησε προϊόντα ειδικά για ευαίσθητα δόντια
• Παρατήρησε αν ο πόνος επιμένει ή επιδεινώνεται

Αν ο πόνος δεν υποχωρεί ή εμφανίζεται συχνά, η επίσκεψη στον οδοντίατρο είναι απαραίτητη. Μόνο ένας ειδικός μπορεί να εντοπίσει την ακριβή αιτία και να προτείνει τη σωστή αντιμετώπιση.

Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης

Ο πόνος στα δόντια δεν πρέπει να αγνοείται, ακόμη κι αν δεν υπάρχει ορατό πρόβλημα. Πολλές φορές αποτελεί το πρώτο σημάδι ότι κάτι εξελίσσεται στο εσωτερικό του δοντιού. Με έγκαιρη διάγνωση και σωστή φροντίδα, τα περισσότερα προβλήματα μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά, διατηρώντας τα δόντια υγιή και λειτουργικά για μεγάλο χρονικό διάστημα.